بنياد زندگى آنها آبست - نداشت - ولى پس از چندى كه سطح خارجى آن منجمد و سرد شد ، قابل پذيرش آب و روياندن موجودات زنده گرديد ، و روى اين اصل صحيح است كه گفته شود : در آغاز دربهاى زمين از برون دادن نباتات و هرگونه موجود زنده‌اى بسته بود ، و خدا اين دربهاى بسته را پس از چندى باز كرد . و همچنين توده‌هاى بزرگ گازهاى داغ آسمانى استعداد آماده ساختن ابرهاى آبستن ، و در نتيجه ريزش باران را نداشت ، و پس از اين آمادگى دربهاى اقيانوسهاى آسمان بريزش باران باز شد ، و بر زمينهاى مستعد باران رحمت فرو ريخت . نگارنده مدعى نيست كه رتق و فتق دومين بطور حتم قبل از سوم بوده ، زيرا جاى امكان عكس و همچنين همزمانى ايندو نوع رتق و فتق نيز هست ، ولى اين ترتيب مقتضاى طبع تدريجى و تكامل جرم زمينى و گاز آسمانيست ، ولى صورت نخستين بدون ترديد از نظر طبعى و قرآنى بر دو صورت ديگر مقدمست ، و اللّه الهادى . ممكن است برخى بانديشهء تغيير چهرهء احتمال نخست افتاده و بگويند : در آغاز آسمان و زمين به حالت كنونى خود بهم پيوسته بودند ، و سپس پروردگار آن دو را از هم گسست « كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما » . و يا زمين با برخى از كرات آسمانى مانند خورشيد پيوستگى داشته ، و سپس به صورت جرقه‌اى از آن جدا گشته است . ولى اين پندارها گذشته از آنكه گواهى از آيات قرآنى ندارد ، با اندك دقتى توان گفت با حاصل جمع آيات و روايات گذشته پيرامون تولد جهان نيز مخالفست . زيرا آسمانها در حالت فعلى كه داراى هفت بخش است ، هيچگاه با زمينها به حالت خاكى آنها پيوست نبوده ، بلكه حالت پيشين آن نيز به صورت گاز بوده و از انفجار ماده نخستين پديد آمده ، و نه آنكه به همان حالت با توده‌هاى خاكى زمين